Zicht op CO2

Welkom op website Zicht op CO2!

Benieuwd hoeveel CO2 uw gemeente uitstoot als het gaat om mobiliteit? En aan welke knoppen u het best kan draaien om de CO2 te beperken? Via een factsheet en een dashboard krijgt u per gemeente helder en duidelijk inzicht.

Veel succes!

Gemeenten met Zicht op CO2

Achtergrond

CO2-reductie is voor gemeenten en regio’s de komende jaren een belangrijke uitdaging. We weten dat verkeer en vervoer een belangrijke veroorzaker is van een deel van de CO2-uitstoot. Toch blijkt mobiliteit en CO2 een lastig onderwerp bij het maken van beleid. Het is moeilijk zicht te krijgen op waar je als gemeente op kunt sturen. Aan welke knoppen kan en moet je draaien als gemeente? En hoe bepaal je eigenlijk hoeveel uitstoot CO2 er is?

Om antwoord te krijgen op deze vragen, heeft Goudappel Coffeng in het kader van het project Zicht op CO2 samen met de provincie Overijssel en de gemeenten Rijssen-Holten en Zwolle deze website ontwikkeld.

De website bestaat uit twee onderdelen: een factsheet en een dashboard. De factsheets zijn bedoeld voor feitelijke informatie. Met het dashboard kunt u de gevoeligheden voor type verschuivingen in modal split (de verdeling van vervoerswijzen) beoordelen.

Zicht op CO2 door feitelijke en overzichtelijk informatie op een factsheet

De factsheet geven een overzicht van de huidige Co2-uitstoot van personenmobiliteit en de verdeling over de vervoerswijzen en afstandcategorieën. In de factsheet is er sprake van twee methoden van berekenen: de methode Emissieregistratie (door het Ministerie veel gebruikt) en de methode Modal Split. De beide methoden kennen andere definities en andere bronnen en geven inzicht vanuit een ander perspectief.

Gevoel voor CO2 door een dashboard met schuifknoppen

Het dashboard maakt het mogelijk om voor uw eigen gemeente met de methode Modal Split de gevoeligheden van een aantal bekende oplossingsrichtingen te beoordelen. Wat gebeurt er als u meer mensen op de fiets weet te krijgen? Aan welke knop kunt u het beste draaien?

Het dashboard is letterlijk bedoeld om zicht te krijgen op waar in uw gemeente verkeer de meeste CO2 uitstoot en aan welke knop op het gebied van modal split uw gemeente het effectiefst kan draaien.

Methodiek

Op deze website presenteren we de resultaten van twee methoden om CO2 te berekenen:
  • De door het Rijk gehanteerde Emissieregistratie
  • De door Goudappel Coffeng BV gehanteerde Modal Split Methode op basis van data van Onderzoek Verkeer in Nederland (OViN)

De ene methode is niet per se beter dan de andere, maar er is wel een verschil. De essentie van het verschil zit in hoe omgegaan wordt met doorgaand verkeer in een gemeente en de bronnen die worden gebruikt.

Voor het nemen van maatregelen om de CO2 uitstoot te verminderen, is het belangrijk om te weten waar u de grootste winst kan halen. Een manier van categoriseren is op basis van afstand. Verplaatsingen onder de 7,5 kilometer kunnen in theorie grotendeels met de fiets of lopend. Verplaatsingen tussen de 7,5 en 15 kilometer hebben potentie voor de e-bike of het regionale OV. Voor verplaatsingen langer dan 15 kilometer liggen de kansen met name in het stimuleren van de trein of het voorkomen en verschonen van verplaatsingen.

De Emissieregistratie ​ kijkt naar de uitstoot van al het verkeer dat door de gemeente rijdt, inclusief doorgaand verkeer (rechter afbeelding).​ Een gemeente met een lang stuk snelweg scoort daarin dus relatief slecht. De bron is een gekalibreerd verkeersmodel. Hierin kan wel onderscheid gemaakt worden in vele emissiebronnen. Voor meer informatie: http://www.emissieregistratie.nl

In de grafiek op de factsheet geven we de uitstoot binnen de gemeenten door de snelweg en het onderliggend wegennet voor de jaren 1990 t/m 2015 weer in stappen van 5 jaar.

De Modal Split Methode  gaat uit van alle verplaatsingen die een herkomst of bestemming in de gemeente hebben, van zowel inwoners als bezoekers (linker afbeelding). Van de verplaatsingen van of naar buiten de gemeente wordt de helft toegerekend aan de betreffende gemeente. De bron van de verplaatstingsdata is het Onderzoek Verplaatsingsgedrag OViN. Meer informatie vindt u op de website van het CBS

Op basis van de OViN-data hebben we de modal split (de verdeling van de verschillende modaliteiten) voor alle gemeentegebonden verplaatsingen bekeken en opgesplitst naar afstandsklassen.​ De resultaten zijn een stapeling van de jaren 2004 t/m 2016.

Op basis van het aantal voertuigkilometers hebben we aan deze verplaatsingen een emissiefactor per modaliteit gehangen. Deze emissiefactoren zijn afkomstig uit STREAM Personenvervoer 2014 van CE Delft.

We hanteren de volgende uitgangspunten:

  • de tank-to-wheel-uitstoot van CO2;
  • voor de modaliteit “auto als passagier” rekenen we geen uitstoot, omdat de auto mogelijk dubbel in de registratie komt als we zowel de bestuurder als passagier uitstoot toekennen;
  • we nemen geen uitstoot mee voor de elektriciteit die nodig is om elektrische auto’s of e-bikes aan te drijven; ​
  • de e-bike is onderdeel van de fiets in de modal-splitverdelingen.

Contact

Anne Koot
Projectleider
Anne Koot
+31 (0)6 53 73 01 69
akoot@goudappel.nl
Erik Timmermans
Data-expert
Erik Timmermans
+31 (0)6 21 66 75 16
etimmermans@goudappel.nl